Savez općina i gradova Federacije Bosne i Hercegovine, zajedno sa Savezom opština i gradova Republike Srpske i Direkcijom za evropske integracije (DEI), uz podršku Švedske asocijacije lokalnih vlasti i regija (SALAR), organizirao je danas u Sarajevu konferenciju i zajednički sastanak EU mreža pod nazivom “Uloga općina i gradova u procesu pristupanja Bosne i Hercegovine Evropskoj uniji”.
Konferencija je okupila predstavnike općina i gradova iz cijele Bosne i Hercegovine, predsjednike lokalnih saveza, zvaničnike sa svih nivoa vlasti, predstavnike međunarodnih organizacija, ambasada, eksperte za evropske integracije i poslovnu zajednicu.
Kako je istaknuto na konferenciji pristupanje Evropskoj uniji ima dubok utjecaj na lokalne zajednice, jer upravo općine i gradovi predstavljaju ključne pružaoce usluga, poslodavce, regulatore i investitore.
Iskustva drugih zemalja pokazuju da se više od 70 posto zakonodavstva EU implementira na lokalnom nivou, dok je u Hrvatskoj nakon ulaska u EU gotovo 80 posto javnih lokalnih investicija finansirano iz evropskih fondova. Iz tog razloga, cilj konferencije je pronaći najbolje modele i prakse za jačanje uloge lokalnih zajednica u ovom procesu.
Šef Delegacije Evropske unije u Bosni i Hercegovini ambasador Luiđi Soreka naglašava da je uloga općina kritična za EU integracije BiH, jer se 70 posto posla koji BiH treba obaviti na svom evropskom putu odvija upravo na lokalnom nivou.
On napominje da prema principima Evropske unije, nivo koji je najbliži građanima treba da donosi najveći broj odluka, a osim toga lokalni nivo dobija najveći dio sredstava iz evropskih fondova. Soreka se osvrnuo se i na Plan rasta koji je trenutno blokiran, a zbog čega bi svi nivoi vlasti u BiH mogli izgubiti značajna finansijska sredstva.
– Reforme na koje pozivamo su u korist građana i zato nam je toliko stalo da pružimo pomoć da se ta sredstva iskoriste. Evropska unija stavlja na raspolaganje svim nivoima vlasti u BiH velika finansijska sredstva. Svi smo čuli za Plan rasta, koji je zbog političkih uticaja trenutno blokiran. Sutra se održava izuzetno značajna sjednica Vijeća ministara BiH na kojem se odlučuje o Planu rasta. Iskreno se nadam da će ishod biti pozitivan, jer nedjelovanje ima cijenu. U slučaju neusvajanja Plana rasta, Evropska komisija će morati otkazati sredstva namijenjena svim nivoima vlasti u BiH – zaključio je Soreka.
Direktorica Saveza općina i gradova Federacije BiH Vesna Travljanin kazala je da općine i gradovi u BiH trebaju više instrukcija, saradnje i kooperativnosti kada je u pitanju pristupanje BiH Evropskoj uniji, jer, iako je državni nivo nosilac ovog procesa, na lokalnom nivou se život odvija i najbliži je građanima.
– To je nivo na kojom postoje nadležnosti, slično kao u Evropskoj uniji, gdje se 70 do 80 posto potreba građana odvija na lokalnom nivou. Nama su potrebne jasne instrukcije sa viših nivoa vlasti, jer mnogo toga trenutno nije jasno, propisi se prepliću i nisu usaglašeni. Dijalog između nas i višeg nivoa vlasti je veoma bitan, jer svaka općina ili grad trebaju biti savremeni i moramo ići u korak sa vremenom – kazala je Travljanin.
Mladen Mišurić-Ramljak, zamjenik predsjednika Predsjedništva Skupštine Saveza općina i gradova Federacije BiH, podsjetio je da Savez ukazuje na nepravednu raspodjelu prihoda koji se prikupljaju od PDV-a.
– Kada su u pitanju ponderi, jedinice lokalne samouprave su zakinute u značajnoj mjeri, što onemogućava osiguravanje kvalitetnog života građana. Ti zakoni se moraju mijenjati, a posebno iniciramo izmjene Zakona o pripadnosti javnih prihoda, što je bolna tačka svij jedinica lokalne samouprave. Svjesni smo da to jako teško ide jer se niko ne želi odreži svog dijela finansijskog kolača – istaknuo je.
Jačanje veza
Teme današnje konferencije također su pouke i iskustva drugih država kandidata i članica EU, te jačanje veze lokalnog nivoa sa evropskim institucijama, veće uključivanje lokalnih vlasti u procese koje vode državne i entitetske institucije tokom pregovora sa EU te poboljšanje lokalnog učešća u EU projektima i fondovima, uz osiguravanje da građani i zajednice ne budu izostavljeni iz velikih investicionih planova.
Konferencija će poslužiti i kao prilika za dijalog i razmjenu iskustava između lokalnih vlasti, predstavnika evropskih institucija i međunarodnih partnera, kao i za izradu konkretnih preporuka koje će doprinijeti da lokalne zajednice budu prepoznate kao nezaobilazan partner u evropskom putu Bosne i Hercegovine.
